2025_GR_00560 - Ten verzoeke van Groen&Co: tankstations in het gemeentelijk weefsel in het licht van de gemeentelijke klimaatambities - Advies

Langs de Pastoor Coplaan tussen Burcht en Zwijndrecht bevinden zich historisch niet minder dan 4 tankstations binnen een afstand van minder dan een kilometer.

Door (1) de gewijzigde relatie van de Pastoor Coplaan tot de snelweg, (2) het ontwerp voor de heraanleg van de Pastoor Coplaan tot verkeersleefbare boulevard en (3) de voorgenomen uitfasering van fossiele brandstoffen tegen 2040, zal dit overaanbod aan klassieke tankstations in de woonkern spoedig een relict uit een vorig tijdperk zijn.

Vanuit het economisch belang van de brandstoffensector mag het dan wel interessant zijn om de uitfasering van klassieke brandstoffen vraagvolgend te benaderen. Vanuit stedenbouwkundig en ecologisch oogpunt is het daarentegen wenselijk ons daar niet door te laten gijzelen, sturend te anticiperen op de toekomst,  en elke kans voor duurzame reconversie actief op te zoeken.

De kwestie rond de hervergunning van de tankstations Maes en Total voor een duurtijd van 20 jaar is zo’n kans.

Tankstation Maes op het kruispunt van Statiestraat Alice Nahonlaan, huidige toestand

Geplande toestand na heraanleg Pastoor Coplaan

Na een ongunstig advies van de gemeente heeft de provincie Antwerpen de vergunning alsnog verleend (2023). De gemeente heeft de vernietiging bij de Raad voor Vergunningsbetwistingen gevorderd en verkregen (2024). Recent heeft de provincie opnieuw de vergunning verleend.  

Doorslaggevend voor de Raad van Vergunningsbetwistingen is niet zozeer de strijdigheid met de goede ruimtelijke ordening, maar wel de zorgplicht van de overheid en de miskenning van de gemeentelijke klimaatambities bij hervergunning van tankstations die niet of onvoldoende bijdragen tot de energietransitie. Deze ambities werden immers vastgelegd in (1) het gemeentelijk energie- en klimaatactieplan, (2) het door de gemeente Zwijndrecht ondertekend burgemeestersconvenant 2030, en (3) het daaruit volgend regionaal mitigatieplan. De Raad concludeert dat de gemeente Zwijndrecht gelijk heeft wanneer zij stelt dat het overaanbod aan fossiel tanken haaks staat op de voorgenomen terugdringing van de CO2-uitstoot; dat de beleidsmatige engagementen daarentegen een vraagsturende benadering rechtvaardigen.

In haar motivatie voor de vergunning slaagt de provincie er o.i. eens te meer niet in de verzoenbaarheid van beide aan te tonen.

Hoewel het nog even wachten is op het bestuursakkoord en het beleidsplan BKZ, durven wij ervan uit te gaan dat de klimaatambities van de nieuwe bestuursploeg even hoog, zoniet hoger liggen dan die van de voormalige bestuursploeg van Zwijndrecht. Immers waren zowel WSS als N-VA tijdens de verkiezingsstrijd akkoord tot zeer akkoord met de stelling dat de gemeente klimaatneutraal moet zijn tegen 2030. Wij denken dat dat praktisch niet mogelijk is, maar wij juichen de ambitie wel toe.

Uit de stemtest van Het Laatste Nieuws:

Onze vragen:

• Wat zal de gemeente doen om de energietransitie van het wagenpark op ons grondgebied te bespoedigen tegen 2030?
• Welke stappen zet de gemeente om ‘business as usual’ om te buigen naar toekomstbestendige infrastructuur?
• Zal de gemeente in beroep gaan tegen de vergunning van de genoemde tankstations?   

huishoudelijk reglement gemeenteraad